BES’e 5 yeni özellik Evlenen ve ev alan birikiminin bir kısmını alabilecek

Bireysel Emeklilik Sistemi’ni (BES) cazip hale getirmek için önemli düzenlemeler yapılacak. 5 başlıkta yapılacak düzenlemeler sonrasındaki yeni dönemde BES’te önemli bir sıçrama bekleniyor.

Meclis’ye sunulan 18 maddelik torba kanun teklifinde yer alan düzenlemelerle; devlet katkısı yüzde 25’ten yüzde 30’a yükseltilecek. Toplu katkı payı ödemelerinde takip eden yıllarda devlet katkısı verilmesine imkan sağlanacak. Konut alımı, evlilik, eğitim ve benzeri özellik arz eden durumlarda kısmi çekiş yapılması hakkı tanınacak. Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) 45 yaş üzerinin talebi halinde sisteme girişine imkan verilecek. Son olarak da birikimlerin temlik edilmesi, yani bir alacak karşılığında başkasına devredilebilmesinin önü açılacak.

Yüzde 30 devlet katkısı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerde açıkladığı ekonomik önlemler paketinin içerisinde yer alan konu başlıklarından bir tanesi de BES’te yüzde 25 devlet katkısı desteğinin, 5 puanlık artışla yüzde 30’a çıkarılmasıydı. Torba kanuna eklenen bu düzenleme ile birlikte, BES’te 2013 yılından bu yana uygulanan ve sistemin büyümesinde önemli bir rol üstelenen devlet katkısı 5 puan artıyor. Bu artışın, sistemin büyüme ivmesini hızlandırması bekleniyor.

Bilindiği üzere, 2022 yılı için açıklanan 5 bin 4 TL brüt asgari ücret tutarı ile bir katılımcının devlet katkısından yararlanacağı yıllık üst limit de 18 bin TL’ye yükseldi. Bir başka deyişle; 2022 yılında BES’e aylık 5 bin lira prim yatıranlara devlet de her ay bin 500 lira katkı verecek. Bu şekilde yıllık 60 bin lira para yatıranlara 2022 yılında toplam 18 bin lira devlet katkısı elde edecek. Diğer taraftan, BES ve OKS sözleşmelerine ayrı ayrı devlet katkısı verildiği için, hem bireysel emeklilik hem otomatik katılım sözleşmesi olan katılımcıların yararlanabileceği devlet katkısı 36 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Ek olarak, bir diğer değişiklikle birlikte toplu katkı payı ödemelerinin takip eden yıllarda devlet katkısı verilmesine imkan sağlanacak. Yani, BES’e bir yıl içerisinde alınabilecek devlet katkısı tutarının üzerinde destek hak edecek kadar prim yatıran bir katılımcı, fazla yatırdığı prim tutarı için ertesi yıl devlet katkısı alabilecek.

OKS’de yaşa bakılmayacak
Yeni dönemde, OKS’de yaş sınırı da ortadan kalkıyor. Mevcut haliyle, bir işyerinde çalışmaya başlayan 45 yaşından küçük kişiler, işverenlerince OKS’ye kaydediliyor ve brüt ücretinin yüzde 3’ü oranında prim kesilerek sigorta şirketine yatırılıyordu. Değişiklikle birlikte, OKS’den yararlanamayan 45 yaşından büyük kişiler için talep etmesi halinde sisteme girişine izin verilecek.

Birikimin yüzde 50’si çekilebilecek
BES’teki en önemli değişikliklerden birisi de konut alımı, evlilik, eğitim ve benzeri özellik arz eden durumlarda kısmi çekiş yapılmasına imkan tanınması olacak. Bilindiği üzere, BES’ten emekli olabilmek için en az 10 yıl prim ödemek ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Emekli olmadan erken ayrılanlara devlet katkısı ya hiç ödenmiyor ya da eksik ödeniyor. Yeni dönemde, sistemden ayrılmadan devlet katkısı hesabındaki tutarlar hariç, birikim tutarının yüzde 50’sine kadar kısmen ödeme yapılabilmesinin önü açılacak. Kısmen yapılan ödeme tutarının yüzde 25’ini aşmamak üzere devlet katkısı hesabındaki tutardan da ödeme yapılabilecek. Bu düzenlemenin özellikle OKS’de girişleri artırması bekleniyor.

Birikimler temlik edilebilecek
Yeni dönemdeki önemli düzenlemelerden bir tanesi de BES birimlerinin temlik edilmesine imkan tanınması olacak. Hesap sahibinin talebi halinde, BES sözleşmeler bir alacak karşılığında başkasına devredilebiliyor. Ancak, bunun yöntemiyle ilgili bir düzenleme bulunmuyor. Yeni dönemde, BES hesabının devredilmesi durumunda hesap sahibine tanınan hakların devralan kişi tarafından nasıl kullanılacağını belirleme konusu netleşecek.