Konut satışları hızla düşerken herkesin gözü kredi faizlerinde. Sıkışan konut sektörü, bankaların bir kez daha faiz indirimi ile patlayacak mı? Remzi Özdemir yazıyor:
2019 yılında inşaat sektörü adeta çöktü. 2020 yılına gelindiğinde müteahhitler isyan etmeye başladı.
AKP iktidarının nazlı ve şımarık çocuğu inşaat sektörü için adeta kamu bankaları feda edildi.
Konut kredisi faizleri aylık yüzde 1,70 iken, kamu bankaları bir anda 0.99’a düşürdü.
Herkes şok oldu.
Eve ihtiyacı bile olmayan bankalara konut kredisi için koştu.
Adamın 1 milyon lirası var bankada, aylık yüzde 1,50 ile faizde yatıyor. 1 kuruşunu bozdurmadan gidip kamu bankalarından kredi aldı. Faizdeki parası ile hem kredisini ödedi hem de 0.50 faiz kazandı.
Bu operasyon müteahhitleri kurtarırken, kamu bankalarında da büyük hasara neden oldu.
Hasarın boyutu ancak şimdi ortaya çıktı.
Kamu bankalarının 2021 ilk üç aylık bilançosunda büyük kâr düşüşü görüldü. Garanti Bankası ve Akbank’ın kârını yüzde 50’nin üzerinde artırdığı dönemde Halkbank’ın kârı yüzde 90 düştü. Diğer kamu bankalarındaki kâr düşüşü yüzde 50’nin üzerinde. Bu zararın nedeni 2020 yılında ortalama yüzde 8 faiz ile fonlanan konut kredileri, 2021 yılında yüzde 18 faizli mevduat ile finanse edilmesi. Faiz gelirlerindeki değişim yüzde 26,7 iken, faiz giderlerinde değişim yüzde 94,5 oldu.
Bu operasyon tarihe geçti. Belki de ileride İktisat Fakültelerinde ders konusu olacak.
Gelelim konumuza.
Tarih bir kez daha tekerrür edecek mi?
Sıkışan konut sektörü, bankaların bir kez daha faiz indirimi ile patlayacak mı?
Herkes bunu bekliyor. Satıcılar nasıl olsa AKP faizleri düşürecek diye burnundan kıl aldırmıyor ve fiyatları halen çok yüksek tutuyor.
Son konut satışları verilerine göre, düşüş devam ediyor. 90 bin konut satıldı. 80 milyonluk bir ülkede 90 bin konut satışı düşük.
Satışların düşmesinin tek nedeni konut kredisi faizlerinin çok yüksek olması.
Öncelikle şunu söyleyebiliriz. Evet faizler düşecek!
Düşen faiz oranları elbette konut kredisine de yansıyacak.
Ancak! Kimse bu düşüşü öyle bir iki ayda beklemesin. Bu kez faizler öyle kolay kolay düşmeyecek.
Bunun nedeni ekonominin bozulmasından ziyade her şeyi tüketmiş olmamızdan kaynaklanıyor.
Tükenen sadece Merkez Bankası’ndaki 128 milyar dolar değil, aynı zamanda ülkenin bütün kaynakları da tükendi.
Üretmeyen Türkiye sadece ithal ediyor. Yediğimiz ekmeğin buğdayından tutun da pirince kadar her şeyi ithal ediyoruz.
2021 yılının yarısı bitmek üzere. Geri kalan ikinci yarıda kimse kolay kolay yüzde 1’in altında konut kredisi beklemesin.
Bunun olması için Türkiye’ye uçak dolusu paraların adeta gökten yağması lazım.
Bir iki gün öncesine kadar Türk piyasasından para çıkışı vardı.
Paranın çıktığı bir ülkede kimse durduğu yerde faizlerin inmesini beklemesin. Dolar 8.50 TL’yi bir kez daha gördü. Dolar böyle yükselirken siz faizi nasıl düşüreceksiniz?
Daha da kötüsü Amerika’da da faizlerin yükseliş eğilimi var. ABD 10 yıllık tahvil faizleri 1.70’e dayandı. Bu ne demek biliyor musunuz?
Paranın Türkiye gibi ülkelere değil, güvenli liman olarak görülen ABD’ye gitmesi demek. Bu da Türk lirası gibi gelişmekte olan ülkelerin para biriminin hızla değer yitirmesi anlamına gelir.
Bozuk bir ekonomi, saçma sapan bir ekonomi yönetimi ve dahası döviz kasası bomboş bir merkez bankasının olduğu ülkede konut kredisi faizleri düşmez.
Bu nedenle siz şehir efsanesi gibi kulaktan kulağa dolaşan, “Millet alıyor, fiyatlar yükseliyor” sözlerine aldanmayın. Kimsenin bir şey aldığı yok.
Devletin TÜİK’i bile konut satışları hızla düşüyor diyor.