PARAMEDYA

128 Milyar Dolar Skandal Oldu!

128 Milyar Dolar Skandal Oldu!

Prof.Dr.Esfender Korkmaz yazıyor: Bolu, Mengen , Gerede , Hamsi oynar derede ,Bir de böyle soralım ,128 milyar nerede ?

Önceki Gün sosyal medyada bir şiir dolaşıyordu;
Bolu, Mengen , Gerede ,
Hamsi oynar derede ,
Bir de böyle soralım ,
128 milyar nerede ?
Her ülkede muhalefet ekonomide açık kapı bulunca bunu skandal seviyesine çıkarmak ister.  Türkiye de siyasi iktidar nedenleri ne olursa olsun ,  ister dini referans olsun , ister enflasyonla mücadele hedefi olsun , devamlı faiz- enflasyon tartışması yaratarak yanlış yere faizin üstüne gitti. 20 ayda 4 merkez Bankası başkanı değiştirdi.
Çin’de Merkez Bankası bağımsız değil. Çünkü kontrollü ve  Merkezi bir sosyo-ekonomik sistem var. Yada bir ülkede kambiyo rejimi sınırlı serbest ise , sabit kur politikası varsa , yabancı sermaye kontrol ediliyorsa, o ülkede Merkez Bankası bağımsız olmayabilir.
Ama Türkiye gibi tam serbest bir kambiyo rejiminin olduğu , dalgalı kur politikasının uygulandığı , ekonominin yüzde yüz dışa açık olduğu ve üretimin yüzde 40 oranında ithal girdiye bağımlı olduğu bir ekonomide , Merkez Bankasına bu kadar müdahale ederseniz ,  faizi de yalnızca nominal faiz olarak görürseniz , üstelik kriz eşiğinde bir sonuç alırsanız yerli ve yabancı sermaye , kurum ve kuruluşlar  endişe duyar. Bu gibi sisteme ters olan ve rasyonel olmayan uygulamaların neden yapıldığını sorgular.
Merkez Bankasının iki yıl öncesinde net rezervi 40 milyar dolar dolayındaydı. Şimdi eksi 40 milyar dolardır. 130 milyar dolar olan rezervi şimdi 93 milyar dolara geriledi . Bu kadar döviz çıkışına  rağmen eğer ekonomi yönetimi ve Merkez bankası  kurda istikrar sağlayamamışsa ,  yabancı sermaye çıkmışsa , cari açık büyümüşse , enflasyon daha da artmışsa ve kur şokları yaşandığı için halk geçim sıkıntısı çekiyorsa, o zaman halkın’’ Eyvah bu kadar döviz boş yere mi gitti ?’’ deme hakkı elbette olacaktır.
Dahası herkes bu kadar yanlış neden yapıldı  ? Acaba  altında çıkar ilişkileri mi var ? diye soracaktır. Muhalefette bu fırsatı bir ekonomik skandala çevirmek isteyecektir.
MB’ nın rezervi eridi , eksiye döndü ve fakat istikrar daha da bozuldu. Bu durumda siyasi iktidarın ve Merkez Bankasının  mazeret uydurma imkanı da kalmadı. Savunma yapsa  da ters  teper. Çünkü herkes lafa bakmaz, yaşananlara bakar.
Mamafih , Merkez Bankası Başkanıın  128 milyar nerede ? sorusuna cevap veren açıklaması   da inandırıcı olmadı. Başkan özetle ;
‘’Ortada kaybolmuş bir varlıktan söz etmek mümkün değildir. 30 milyar dolar cari açık , 31 milyar dolar yabancı sermaye çıkışı ,  50 milyar dolar reel sektörün yabancı pozisyon azalması  ve hane halkının 54 milyar dolar döviz hesaplarının yükselmesi döviz rezervleri üzerinde yoğun baskı yaratmıştır.  2017 yılından itibaren ihtiyaç görülen durumlarda kamu bankaları aracılığı ile döviz işlemeleri yapılmaya başlanmıştır.’’ şeklinde açıklama yaptı.
Aslında ise bu 128 milyarın bir kısmını  cari açık yoluyla , yabancı sermayenin çıkışı nedeni ile kaynak olarak kaybettik.
Dahası cari açığın yalnızca bir kısmı bu 128 milyar dolarla finanse edilmiştir. Çünkü  Cari açık , ithalatçının  önce dışardan veya içerden döviz borçlanarak ithalat yapması ile oluşuyor. İthalat yapanlar içerde bankalardan döviz borçlanıyor.
Bankalar Hane halkının artan döviz hesaplarını herhalde kasalarında nakit tutmadı. İthalat yapanlara  borç verdi. İthalat yapanlar bir kısım ödemeyi de yurt dışındaki dövizleri veya ellerindeki dövizlerle yaptı. Bunun içindir ki  döviz pozisyon açıkları arttı.
Öte yanda elbette her Merkez Bankası döviz alır ve satar. Ama2017 de bir kararla  kamu bankaları neden devreye sokuldu ? Sorulan soruların başında kamu bankaları kime ne kadar ucuz döviz sattı ? sorusu var . Zira MB kendisi yapmazsa da   ,  bankaların içerden bilgi verme riski fazladır.
MB Başkanı 128 milyar dolar nerede ? sorusunun  kamu oyunda tartışılmasının  Merkez Bankasına zarar verdiğini de söylüyor. Peki Merkez bankası yanlış politikalar uygulayarak, siyasi iktidarın popülizm çizgisinden  giderek , kurları frenleyemiyor  ve halka zarar veriyorsa, ekonomik istikrarı bozuyorsa , halk ta  neden bana zarar veriyorsun diye sormayacak mı ?
Siyasi iktidarlar , partizanlara çıkar sağlamak veya  popülizm yapmak için Merkez Bankalarını kullanmak isteyebilir . Bu durumda bir Merkez Bankası  başkanının itiraz etmesi ve olmuyorsa istifa etmesi gerekir. Bu güne kadar istifa eden MB başkanı oldu mu ?

Etiketler: prof.dr.esfender korkmaz

Facebook Yorumları