PARAMEDYA

Bankalar hangi sektörde hata yaptı?

Bankalar hangi sektörde hata yaptı?

Usta bankacı Erol Taşdelen, Türkiye'de bankaların hangi sektörde hata yaptıklarını rakamlarla açıklıyor.

Kredi dağıtması kolay da geri toplaması olması
Banka kredilerinin sektörel dağılımına, hangi sektörlerde kredilerin yoğunlaştığına, hangi sektörde ne oranda ne kadar krediyi takibe attıklarına bakıldığında ilginç sonuçlar çıkıyor. Banka kırılımları 2019 / 6. Ay mali verilerilerine baktığımızda hangi bankanın bu tabloya daha fazla katkı  sağladığını, hangi bankanın kredileri ne kadar kötü yönettiğini anlamış olacağız. Bunu diğer çalışmalara bırakarak banka kredilerin sektörel dağılımına toplu bir analiz yapalım. Tabloda kafa karışıklığı olmaması ve anlaşılmayı zorlaştırmamak için fazla yer tutmayan küçük sekörler çıkarılmıştır ayrıca her söktörün alt kırılımları da çıkarılmıştır. Bir bakıma özet tablo olarak görebiliriz durumu.
Kredilerin Vade yapısı nasıl ?
BDDK 2019 Mayıs sonu verilerine göre bankalarda 2.657 milyar TL Nakit kredi söz konusu. Bunun 2.546 milyar TL’lık kısmı halen canlı kredi, 111 milyar TL’lık kısmı da Hukuka intikal etmiş takipteki krediler.  Halen canlı kredi olarak görülen 2.546 milyar TL’ya baktığımızda 685 milyar TL’lık kısmı 1 yıl içinde müşterilerin ödeyeceğiz Kısa Vadeli Krediler. Kısa vadeli Kredilerin toplam krediler içindeki payı ise % 26,9 olarak görülüyor. Kredilerin üçte biri nerede ise. Genel durum böyle iken örneğin İmalat sektöründeki 519 milyar TL Kredinin 217 milyar TL’lık % 41,8’lik kısmı kısa vadeli, toplam Kısa Vadeli Krediler içinde bu sektörün payı da % 31,73 olduğu görülüyor. Toptan Perakendede Kısa Vadeli Kredilerin oranı % 37 olduğu görülüyor, toplam Kısa Vadeli Krediler içinde bu sektörün payı da % 16,55 olduğu görülüyor.  Vade yapısı bankalar ve piyasa için önemli mi. Kesinlikle çok önemli. Bir defa kısa vadeli kredilerde bankalar maliyet artışlarını anında yansıtıyor, piyasa açısından baktığımızda Finansal Giderler hızlı bir şekilde yansıdığında ek yük oluşturuyor. Üstelik piyasadaki durgunluk dikkate alındığında kriz dönemlerinde kısa vadeli krediler başa bela. Konkordato alan firmaların bilançolarını inceleyelim çoğunun kısa vadeli kredilerde yakalandığını görürüz.
Bankalar Kredileri ağırlıklı Hangi sektörlere verdi?
Halen canlı kredilere bakıldığında Bankalar kredi verilen dönemin konjonktürüne göre kredi dağıttığı görülüyor. Halk deyimi ile ”rüzgara göre yön değiştirmişler”. Tüketim çılgınlığı döneminde Tüketici Kredileri, İnşaatın hareketli olduğu dönemde, İnşaat sektörüne ve Konut Kredilerine yüklenmişler. Toplam Kredileri içinde % 7’lik dilimi geçen 4 sektör var.  İmalat Sanayi ( % 20,39 ), Toptan ve Perakende ( %12,04 ), İnşaat ( % 8,76 ), Elektrik –Gaz ( % 7,87 ) olduğu görülüyor. Kredilerin %50’si nerede ise bu dört sektörde. Yine Toplam Krediler içinde; Bireysel Kredilerin içinde Tüketici Kredisi ( % 8,41 ), Konut Kredisi ( %7,17 ) paya sahip. Bankaların özellikle takip potansiyeli yüksek olan Enerji ve İnşaat Kredilerini bir Fonda toplayıp yeni kaynaklar arama girişimlerini şimdi daha anlamış oluyoruz.
Kerdi Takipler ne durumda?
Bankalardaki Kredi Takip hesaplarının önemli bir bölümünün vade yapısını tam ayarlayamayan ve kar marjları düşen, durgunluktan en fazla etkilenen sektörlerin başı çektiğini görüyoruz. Bunda hiç kuşkusuz firmaların nakit akışına uygun vadede kredi vermeyip kısa süreli kredilerde firmaları boğan bankaların büyük suçu var. Ektiklerini biçiyorlar yani. Kredi Takip hesaplarında İmalat Sanayi ( % 19,86 ) ilk sırada yer alırken, kar marjı düşük olan ve yükselen faiz oranları ile büyük darbe yiyen Toptan ve Perakende sektörü ( % 18,37 ) ikinci sırada yer aldı.  İnşaat maliyetlerinin artması ve Konut satışlarının durma noktasına gelmesi ile birlikte sıkıntı içine düşen İnşaat sektörü ( % 13,63 ) üçüncü sırada yer aldı. Toplam Kredilere göre takipler içindeki payında dördüncü sırada Vatandaş var. Yani Tüketici Kredileri ( %10,23 ) takip oranında yer aldı. Vatandaşın Kredi Kartlarındaki Takip oranı ise ( % 7,52 ) yüksek takip oranları içinde yer aldı. Olan yine vatandaşa oldu yani.
Bankalar nerede hata yaptı?
Çıkan bu tabloda hiç kuşkusun bankaların / bankacıların günahı fazla. Bir defa Tarih, Siyaset, Ticaret yoksunu olduklarından;  Ülke Riskini fazla hesaba katmadıkları için bol para döneminin hep devam edeceğini var sayıp işin sadece kredi dağıtma tarafı ile ilgilendiler. Pazarlama ekipleri kral oldu. Gözleri yüksek kar rakamları sonucu ceplerine giren yüksek prim dışında bir şey görmez oldu. Tahsis ve Teftiş uyarılarına dikkat bile etmediler. Kredilerde ihtiyatlı davranan şubeleri başarısız ilan ettiler. İşin en kolayını yaptılar para dağıttılar. Kredilerde, Kar Marjları yüksek olduğundan “batar ise batsın” modunda çalıştılar. Batık oranlarının, izlemede takip ettikleri potansiyel batık tutarların buralara gelebileceğini hayal bile edemediler. Kısa farlar çalıştı Bankalarda. Ağustos böceği gibi havanın hep iyi gideceğini öngördüler. Uyarı yapmaya kalkanları ayak bağı oluyor “Yeni Nesil Bankacılığa” ayak uyduramıyorlar diye sektör dışına ittiler. Hesap vermesi gereken uyanıklar gemiyi ilk terk edenler oldu. Alına yüksek primleri yeterli bulup yurt dışına yerleşti bir kısmı, bir kısmı da havuzlu villasına çekildi. Yediler içtiler, sofrayı toplamak her zamanki gibi yine vatandaşa, yerli sanayiciye, esnafa, çiftçiye kalacak gibi. İçimi acıtan, Banka borçlarına boğulan Belediyeler hiç girmeyeyim.
Erol TAŞDELEN
tasdelen34@gmail.com      

 

Etiketler: erol taşdelenerol taşdelen paramedyabanka
Erol TAŞDELEN
Erol TAŞDELEN

Erol Taşdelen, 1969 Niksar doğumlu. Siyaset Bilimci, Ekonomist, araştırmacı. İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi – Kamu Yönetimi Lisans ( 1990 ), İ.Ü. İktisat Fakültesi – Maliye Bölümü’nden “Bölgeler arası dengesizlik ve Türkiye” tezi ile Y. Lisansını ( 1993 ) tamamladı . Ayrıca
AÖF – “Sağlık Kurumları İşletmeciliği” – “Tarım” – “Turizm ve Otel İşletmeciliği” – “Yerel Yönetimler” bölümleri mezunu. 1991 yılında başladığı iş hayatında Yapı Kredi Bankası, Toprakbank, Kentbank, Finansbank ve Akbank’ta çalıştı.  Tekirdağ, Namık Kemal Üniversitesi’nde Konuk Öğretim Görevlisi olarak yıllarca, “Finans, Finansal Yatırım Araçları, Kamu – Özel Sektör İlişkileri, CRM, Makro Ekonomi” dersleri verdi..Piyasalar, Ekonomi, Kriz üzerine ağırlıklı sanayici iş adamlarına bilgilendirici konferanslar verdi. Amatör olarak ilgilendiği Hat ve Çini sanat eserleri ile karma sergiler açtı. Evli, Ada ve Ege adında ikiz çocukları var.

Facebook Yorumları