PARAMEDYA

KUR VE FAİZ ARTIŞI KİMİN İŞİNE YARAR ?

KUR VE FAİZ ARTIŞI KİMİN İŞİNE YARAR ?

EROL TAŞDELEN YAZIYOR! Usta bankacıdan ParaMedya.com.tr'e özel ekoınomi yorumu:  Faizlerin yükselmesi en çok kimin işine yarar?

TCMB’nin yıllardır ana hedeflemesi : Enflasyonu kabul edilebilir düzeyde tutmaktır.
Yıllardır ülkenin Enflasyon sarmalından çıkamamasının ve yıkıcı etkisinin bunda rolü büyüktür.
TCMB yaptığı açıklamalar ile bu önceliğinin halen geçerli ve öncelikli olduğunu teyit etmektedir. 2018’de girdiğimiz Kur artışı ve Faiz artışı dengesinde ülke yöneticileri “Faiz artmasın” tercihini kullanmışlardır.
Yurt dışından gelen uzun vadeli ve ucuz sıcak para döneminde kuru ve faizi baskılarsınız fakat bu paranın azalması veya durması halinde rüzgar tersine döner. 2008 ABD kaynaklı Mortgage Krizinde bu yavaşlama sinyallerini vermiş fakat akan Arap sermayesi bu durgunluğu hissettirmemiş, bu sayede o günlerin meşhur deyimi ile kriz bizi teğet geçmişti. 2018’de durum farklı, başta Suudi Arabistan kaynaklı Arap sermayesinin eski iştahı yok. Arap sermayesinin önemli bir kısmının ABD kontrolünde olduğunu hatırlar isek buna şaşırmamamız lazım. 
KUR RİSKİ
Gelelim asıl konumuza Enflasyon üzerinde Faiz artışının da Kur artışının da olumsuz etkisi olduğunu biliyoruz. Burada tercihimiz ne olmalı. Bankalar açısından baktığımızda Sendikasyon kredilerini USD, EURO olarak kullandığı fakat bunlara karşılık kredileri ağırlıklı TL dağıttıkları için ciddi kur riski almaktadırlar. Kurların sabite yakın kaldığı dönemlerde bu sorun oluşturmadı, hali ile faizleri toplayıp vadesi geldiğinde Sendikasyon kredileri düşük kurdan alıp ödeme yapıyorlar ayrıca yeni Sendikasyon kredileri ile borçları artarak devam ediyordu. Bu durumda Kur artışını en son isteyecek sektör kuşkusuz bankacılık sektörü.  
RAPORLAR BİZE DEĞİL!
Türkiye’de faaliyet gösteren bankaları en çok fonlayan başta Hollanda, Almanya olmak üzere Avrupa sermayesi olduğunu unutmayarak bundan sonraki bu ülkeler ile ilişkilerimize daha dikkat etmemiz gerektiğini aklımızda tutalım. Türkiye’de faaliyet gösteren Bankaların zarar görmesi hali ile bu bankaları fonlayan grupları da tedirgin etmekte dolayısı ile bu durumu istememektedir. Biz Türkiye raporları hazırlayan Rating firmalarına kızıyoruz ama boşuna, bu firmalar raporları bize değil bize borç veren kreditörlere hazırlamaktadırlar. 
KUR ARTIŞINI KİM İSTER?
Kur artışını Piyasa ister mi ? Peşin peşin cevaplayalım : Asla ! Sanayimizin ana girdileri ithal hammaddeden oluşuyorken Kur artışından başta sanayicilerimiz olmak üzere zarar görür bu nedenle istemez. Esnafın sattığı çoğu ürünler ithal iken ve piyasa vadeli dönerken sattığı malı yerine koyamaz ise kur artışını asla istemez. Çiftçi ister mi ? Gübre, mazot gibi ana girdiler ithal iken asla istemez. Çiftçinin bankalara borcu 95 milyar TL’yi aşmış durumda iken kur artışı işine gelmez. Memur, İşçi ister mi ? Asla ! Aldığı ürünlerin çoğu ithal, iki gün sonra kur artışı piyasaya yansıdığında kendi cebini yakacağını yaşayarak öğrendi.
FAİZ ARTSIN MI?
Peki gelelim başa kur artışı bu kadar can yakarken, “kır katır mı kırt satır mı” seçeneğinde Faiz mi, Kur artışı mı ikileminde kaldığımızda benim tercihim : Faiz artsın !
Bankacılık açısından bakalım : Faizin artması kur artışına göre daha az zarara verir, Kur’un baskılanması sayesinde, faiz artışı kredi tarafında bir şekilde dengelenerek kısa süreli zararlar ile atlatılır. 
Sanayici açısından bakalım : Çoğu ana girdi ( Hammadde, Elektrik, Doğalgaz, Kömür … ) dövize endeksli olduğu için anında imalat maliyetlerini artırmaktadır. O nedenle kur attığında anında ÜFE’de arttı ( 2018 /9 ay : TÜFE : % 17.90, ÜFE : % 32,13 ). TÜFE – ÜFE aradaki fark oranı tarihi zirveye çıktı. Oysa Sanayicinin kullandığı kredilerin bir kısmı Spot, Taksitli, Leasing olduğu için faiz artışının maliyetlerini yıllara yayarak yumuşak geçiş yapabilir, ortalama faiz maiyetlerini de hali ile aylara / yıllara yayabilir. Kur artışı kadar üzerinde yıkıcı etki yapmaz. Sanayicinin tercihi bu durumda “Kur artacağına Faiz artsın” şeklindedir.
Esnaf, İşçi, Köylü de bu mantık ile düşünüldüğünde kur artışından daha fazla zarar görmektedir. Kur artışının imalar maliyetlerini artırıp enflasyona daha fazla benzin döktüğünü kanaatindeyim. Faiz değil de Kur artsın diye savunan insanların da bunun teorik / pratik açıklamasını yapması gerekmektedir.



 

Etiketler: erol taşdelendolareurokur artışıkur artışını kim ister?

Facebook Yorumları